Chức vô địch Champions League 2006/07 của Milan được tiếp nối bằng thất bại của Azzurri tại EURO 2008. Tương tự, khi chiến thắng của Inter tại Champions League năm nay vẫn còn nóng hổi thì người Italia lại ngã quỵ đau đớn tại World Cup 2010.

Tại sao thành công của các CLB Italia không thể trở thành bàn đạp cho ĐTQG? Một câu hỏi không khó trả lời nếu nhìn vào đội hình toàn cầu thủ nước ngoài của Inter 2010. Nhưng cốt lõi vấn đề không nằm ở lý do này. Điều đáng nói, những người làm bóng đá Italia dường như quên mất sự liên hệ mật thiết cần phải có giữa ĐTQG và CLB. Milan 2007 là một đội bóng rất khó bị đánh bại với bộ ba tiền vệ công thủ toàn diện Pirlo - Gattuso - Ambrosini. Donadoni cũng bê nguyên bộ ba này vào hàng tiền vệ Italia tại EURO 2008, nhưng kết quả hoàn toàn ngược lại. Việc phong độ cầu thủ sa sút chỉ là một phần nhỏ, điều quan trọng là Donadoni không biết cách phát huy sức mạnh của họ như Ancelotti đã làm vào năm 2007. Phong cách huấn luyện, trường phái bóng đá của họ hoàn toàn khác nhau, thậm chí là đối lập.

Đấy không phải là vấn đề của riêng Donadoni và Ancelotti. Bóng đá Italia không hề có một định hướng xuyên suốt rõ ràng từ CLB lên đến ĐTQG. CLB chơi theo kiểu CLB, và ĐTQG có kiểu ĐTQG. Người Italia vô địch World Cup 2006 bằng cái đầu của Marcelo Lippi và “tinh thần Calciopoli” nơi các cầu thủ, chứ không nhờ bệ phóng nào từ thành công của các CLB.

Hiện trạng đó không hề xuất hiện tại TBN. Thành công của Barcelona tại Champions League 2006 đã trở thành định hướng chủ đạo trong việc xây dựng ĐT TBN, từ con người đến lối chơi. Và kết quả là ĐT TBN phiên bản Barcelona đã gặt hái vinh quang tại EURO 2008 rồi World Cup 2010. Nếu mọi lời khen đều dồn vào Xavi, Iniesta thì sẽ là bất công cho những nhà chiến lược bóng đá TBN, những người bắt được sợi dây liên kết giữa CLB và ĐTQG. Đây là điểm đáng để người Italia học hỏi.

Bộ khung cho Azzurri

Đa màu sắc

Trong quá khứ, ĐT Italia luôn được xây dựng với nòng cốt là các trụ cột của một CLB lớn đang thành công nào đó. Azzurri đã đăng quang World Cup 1982 với 6 cầu thủ Juventus (Zoff, Cabrini, Gentile, Scirea, Tardelli và P.Rossi) ra quân trong đội hình xuất phát. Việc sử dụng đến 4/6 cầu thủ thuộc tuyến phòng ngự là người của Juve đã khiến hàng thủ ĐT Italia chơi đầy chắc chắn và hiểu ý nhau, tạo dựng cơ sở vững chắc cho thành công. Tương tự, ĐT Italia vẫn luôn là một đội bóng mạnh khi tạo được bộ khung với nòng cốt là các trụ cột của 1-2 CLB lớn (thường là Juventus và Milan), bởi họ rất hiểu nhau do cùng sát cánh dưới màu áo CLB.

Dưới triều đại mới của HLV Prandelli, ĐT Italia mới sẽ không có nhiều chỗ cho các cựu binh, mà phần lớn đội hình là những cầu thủ trẻ. Điều đó khiến HLV Prandelli phải chấp nhận một thực tế rằng Azzurri của ông sẽ bao gồm những cầu thủ từ nhiều CLB khác nhau. Bởi Prandelli sẽ không thể gọi quá nhiều cầu thủ trẻ từ 1-2 CLB, và nhanh chóng trao trọng trách cho họ. Nhiệm vụ quan trọng của chiến lược gia 52 tuổi này trước vòng loại EURO 2012 là trong thời gian ngắn nhất có thể, ông phải nhào nặn được ra bộ khung cho ĐTQG. Đây là điều không hề dễ dàng bởi những cầu thủ trẻ thường có tâm lý chưa thực vững vàng, cũng như sẽ không dễ để họ nhanh chóng hiểu được từng bước chạy của nhau.

Nhưng xét cho cùng, đây là thực tế tất yếu mà Prandelli phải đối mặt, vì ông sẽ phải tái xây dựng ĐT Italia từ đầu. Đó chính là một điểm hạn chế lớn cho công việc của người thuyền trưởng Prandelli. Tuy vậy, việc một Azzurri đa màu sắc được hình thành cũng có điểm tích cực, đó là hạn chế được tình trạng mâu thuẫn trong nội bộ ĐT khi có sự phân chia giữa nhóm cầu thủ thuộc 1 CLB và những thành viên còn lại. Nhưng dù thế nào, nhiệm vụ của Prandelli cũng sẽ rất nặng nề và khó có thể đòi hỏi ông thành công trong thời gian ngắn.